Novčana naknada – prava i obaveze

Novčana naknada – prava i obaveze

Novčana naknada se ostvaruje pod uslovima i na način propisan Zakonom o zapošljavanju i osiguranju za slučaj nezaposlenosti (“Službeni glasnik RS” br. 36/09, 88/10, 38/15, 113/17 – dr. zakon i 113/17). Zakon se primenjuje počev od 23. maja 2009. godine.

Obavezno osiguranje za slučaj nezaposlenosti je deo sistema obaveznog socijalnog osiguranja građana kojim se obezbeđuju prava za slučaj nezaposlenosti na načelima obaveznosti, uzajamnosti i solidarnosti.

Zakonom o doprinosima za obevezno socijalno osiguranje (“Službeni glasnik RS” br. 84/04….112/15) propisano je da su  obveznici doprinosa za osiguranje za slučaj nezaposlenosti:

  1. zaposleni;
  2. izabrana, imenovana i postavljena lica koja ostvaruju razliku zarade, odnosno plate;
  3. lica koja obavljaju privremene i povremene poslove po ugovoru;
  4. lica koja ostvaruju naknadu zarade po zakonu koji uređuje finansijsku podršku porodici sa decom;
  5. lica koja ostvaruju naknadu zarade po zakonu koji uređuje  obavezno zdravstveno osiguranje;
  6. preduzetnici;
  7. osnivači, odnosno članovi privrednog društva;
  8. drugi osiguranici, u skladu sa zakonom koji uređuje sistem obaveznog osiguranja za slučaj nezaposlenosti.

Obaveznim osiguranjem  obezbeđuju se prava za slučaj nezaposlenosti, i to:

  • novčana naknada;
  • zdravstveno osiguranje i penzijsko i invalidsko osiguranje u skladu sa zakonom;
  • druga prava u skladu sa zakonom

Pravo na novčanu naknadu

Pravo na novčanu naknadu ima nezaposleno lice koje je bilo obavezno osigurano za slučaj nezaposlenosti najmanje 12 meseci neprekidno ili sa prekidima u poslednjih 18 meseci. Neprekidnim osiguranjem smatra se i prekid osiguranja kraći od 30 dana.

Novčana naknada

Nezaposleni ima pravo na novčanu naknadu u slučaju prestanka radnog odnosa ili prestanka obaveznog osiguranja, po osnovu:

  • prestranka radnog odnosa otkazom od strane poslodavca, u skladu sa propisima o radu, i to:
  1. ako usled tehnoloških, ekonomskih ili organizacionih promena prestane potreba za obavljanjem odredjenog posla ili dodje do smanjenja obima posla, u skladu sa zakonom, osim lica koja su se, u skladu sa odlukom Vlade o utvrdjivanju programa rešavanja viška zaposlenih, svojevoljno opredelila za novčanu naknadu ili posebnu novčanu naknadu  – u većem iznosu od visine otpremnine utvrdjene Zakonom o radu,
  2. ako zaposleni ne ostvaruje rezultate rada, odnosno nema potrebna znanja i sposobnosti za obavljanje poslova na kojima radi;
  • prestanka radnog odnosa na odredjeno vreme, privremenih i povremenih poslova, probnog rada;
  • prestanka funkcije izabranih, imenovanih i postavljenih lica, ukoliko nije ostvareno pravo na mirovanje radnog odnosa ili naknadu plate, u skladu sa zakonom;
  • prenosa osnivačkih prava vlasnika, odnosno člana privrednog društva;
  • otvaranja stečaja, pokretanja likvidacionog postupka i u drugim slučajevima prestanka rada poslodavca, u skladu sa zakonom;
  • premeštaja bračnog druga, u skladu sa posebnim propisima;
  • prestanka radnog odnosa u inostranstvu, u skladu sa zakonom, odnosno medjunarodnim sporazumom.

Nezaposleni kome je radni odnos, odnosno osiguranje prestalo njegovom voljom ili krivicom, odnosno ako je radni odnos prestao svojevoljnim opredeljivanjem za otpremninu, novčanu naknadu ili posebnu novčanu naknadu po odluci Vlade o utvrđivanju programa rešavanja viška zaposlenih, u većem iznosu od iznosa otpremnine utvrđene Zakonom o radu, može   ostvariti pravo na novčanu naknadu ako ponovo ispuni uslove iz člana 66. ovog zakona ( Napomena NSZ: ostvari novi staž u trajanju od 12 meseci neprekidno ili sa prekidima u poslednjih 18 meseci).

izvor: Nacionalna služba za zapošljavanje

uredio: Tim Benefit

Comments are closed.

Like us on Facebook